Boşanmada Çocuğun Velayeti Kime Verilir?

Evlilik devam ettiği sürece anne ve baba velayeti birlikte kullanırlar, anne baba çocuk üzerindeki velayet hakları eşit ve tamdır.

Ortak hayata son verilmiş olması, ayrılık, boşanma hallerinde mahkeme kararı ile velayet eşlerden birine verilir.

Toplumda kız çocuklarının babaya, erkek çocuklarının anneye verildiği şeklindeki kanaat yanlıştır. Velayet ile ilgili karar, yapılan yargılama sırasında hakimin kararı, aile mahkemesindeki uzmanların görüşleri ve tarafların talepleri dikkate alınarak verilebilecek bir karardır. Bu kararda anne babanın isteklerinden çok, çocuğun menfaati ön planda tutulmaktadır.

Yerleşmiş Yargıtay uygulamasına göre 0-3 yaş arasındaki çocukların velayetlerinin anneye verilmesi yönündedir. Hatta annenin genelevde çalısan bir bayan olması dahi kararı etkilemeyecektir. Bu durumun tek istisnası annenin akıl hastası olması, uyuşturucu madde bağımlısı olması, tedavi edilemeyecek bulaşıcı hastalığının bulunması gibi durumlardır. Bunun dışında başkaca sebepler velayetin babaya verilmesini haklı kılıyorsa velayet babaya verilebilir.

Sıklıkla karşılaşılan bir durum da anne babaların çocukları (velayetlerini) paylaşmaya çalışmalarıdır. Kural çocukların bir arada büyüyüp yetişmeleridir ancak haklı nedenler varsa veya çocukların yaşları arasında önemli farklılık varsa velayetleri dağıtılabilir. Burada boşanmanın eşiğine gelmiş anne babanın unutmaması gereken konu boşanmanın eşler arasında olduğu, çocukların boşanmanın bir tarafı olmadıklarıdır.

Velayeti kullanma yetkisi kendisine verilmeyen eşin, ne şekilde ne sıklıkla çocuğu ile şahsı münasebet kurulabileceği kararda detaylı bir şekilde düzenlenir. Buna kişisel ilişki tesisi denir. Bu düzenlemede çocuğun yaşı ve sosyal konumu gibi unsurlarda göz önüne alınır. Velayeti elinde tutmayan ile ilgili bu şahsi münasebet görüşmelerinin ne şekilde tesis edileceği konusunda Aile Mahkemeleri uzmanlarının da görüşleri mutlaka alınır. Diğer eşin şahsi münasebet tesisi için izin verme ve olanak yaratma mecburiyeti vardır. Bu yükümlülüğüne aykırı davranışı halinde icra kanalıyla çocuk ile şahsi münasebet tesisi yoluna gidilebilir. Bu durumda bir sosyal görevlinin de görüşmede bulunması aranabilir.